Vladičin Han je tiho postao jedna od retkih opština u jugoistočnoj Srbiji u kojoj žene ne samo da učestvuju u lokalnoj vlasti, već dominiraju ključnim funkcijama – vode Skupštinu, upravljaju opštinskim službama, rukovode gotovo svim javnim preduzećima i zdravstvом. Promena je toliko nagla i ubedljiva da menja dosadašnju sliku političke i institucionalne ravnopravnosti u ovom delu zemlje.

Pre samo nekoliko godina situacija je bila potpuno drugačija: žene su u lokalnoj administraciji imale marginalnu ulogu, najčešće bez stvarne moći odlučivanja. Danas Han predvodi generacija rukovoditeljki koje oblikuju politiku, finansije, komunalni sektor, zdravstvo… Ovakav zaokret otvara pitanje – da li je reč o svesnoj strategiji opštine ili spontanoj promeni društvenih odnosa, o čemu smo razgovarali sa predsednikom opštine Goranom Mladenovićem.

Koliko po poslednjem popisu u opštini ima stanovnika ženskog, a koliko muškog pola?

Po poslednjem popisu stanovništva u Republici Srbiji, broj stanovnika prema polu na teritoriji opštine Vladičin Han je poprilično ujednačen, obzirom da u opštini ima 8.781 stanovnika ženskog i 8.751 stanovnika muškog pola.

Vladičin Han je jedna od opština koja dosledno poštuje rodnu ravnopravnost, gledano iz ugla podela funkcija. Kako vam to polazi za rukom. Da li su se žene same izborile za svoje mesto pod suncem ili je to politika i odluka vaša i vaših saradnika?

Opština Vladičin Han dosledno poštuje rodnu ravnopravnost koja podrazumeva jednaku zastupljenost, moć, uticaj, raspodelu odgovornosti, jednake mogućnosti za ekonomsku nezavisnost žena i muškaraca. Pokazatelji položaja žena, kao i relativnog položaja žena i muškaraca ukazuju na ravnopravnu raspodelu resursa, moći i mogućnosti u različitim sferama društvenog, ekonomskog i političkog života, gledano iz ugla podele funkcija i odgovornosti na teritoriji opštine. Žene kao direktorice javnih ustanova i preduzeća su se same izborile za svoje mesto, obzirom da ključnom institucijama rukovode žene, pokazujući veću odgovornost i suptilniji način rešavanja problema u funkcionisanju službi, istovremeno stvarajući bolje međuljudske odnose što doprinosi većoj efikasnosti u radu.

Vođenje zakodnavnog tela  – Skupštine opštine, prepušteno je dvema žena – predsednica i sekretar Skupštine. Prema Vašem mišljenu, koliko muškarci odbornci poštuju njih kao autoritet?

Od ukupnog broja odbornika u Skupštini opštine Vladičin Han koji iznosi 37, broj odbornica je 14. Skupštinom predsedava žena. Zamenica predsednice Skupštine je takođe žena. Ključnu ulogu u funkcionisanju Skupštine ima i sekretar. Funkciju sekretara Skupštine takođe vrši žena. Obzirom da je vođenje zakonodavnog tela – Skupštine opštine povereno ženama, muškarci odbornici njih poštuju kao autoritet i to se ne dovodi u pitanje, to se podrazumeva.

Iapk, na čelu opštine nikada u istoriji nije bila – žena. Postoji li mogućnost da se to jednoga dana desi, kao u Surdulici, na primer?

Obzirom da na čelu opštine do sada u istoriji nikad nije bila žena, svakako postoji mogućnost da se to jednoga dana desi, poštujući princip ravnopravne raspodele mogućnosti u različitim sferama društvenog, ekonomskog i političkog života.

Kojim preduećima i ustanovama rukovode žene imate li problem sa školovanim kadrovima nežnijeg pola u smislu prihvatanja odgovornosti?

U sastavu Opštinske uprave opštine Vladičin Han su 3 organizacione jedinice, načelnik Opštinske uprave je muškarac, a organizacionim jedinicama rukovode žene. Opština Vladičin Han je osnivač dva javna preduzeća, u kojima su direktori jedan muškarac i jedna žena. Problema sa školovanim kadrovima ženskog pola, u smislu prihvatanja odgovornih funkcija nema, obzirom da u vršenju funkcija pokazuju veću odgovornost i efikasnost u radu. Direktori Doma zdravlja i Centra za socijalni rad su takođe žene. Predškolskom ustanovom rukovodi žena. Direktori dve osnovne škole su takođe žene.

I na kraju, da li van sistema loklane samouprave postoje žene koje su na čelu velikog, srednje ili malog biznisa, ili su one samo vlasnice poljoprivrednih gazdinstava?

Žene na teritoriji opštine Vladičin Han nalaze se ne samo na odgovornim funkcijama u sistemu lokalne vlasti, već su i vlasnice malih, srednjih i velikih biznisa na teritoriji opštine Vladičin Han, i vlasnice poljoprivrednih gazdinstava, i vrlo uspešno vode svoje biznise. Međutim, rodne nejednakosti su i dalje prisutne u svakodnevnom životu i njihovo otklanjanje zahteva ne samo pravno regulisanje jednakih mogućnosti, već i promenu pristupa planiranja i sprovođenja javnih politika koja će omogućiti da žene i muškarci imaju jednaku korist od razvoja zajednice.

Ovaj sadržaj je deo projekta koji je sufinansirala opština Vladičin Han. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.