Na današnji dan umro Stepa Stepanović – srpski vojvoda

Do kraja života je živeo kao skroman čovek. Sam je za života podigao sebi grobnicu na čačanskom groblju, supruzi ostavio novac za troškove pogreba, pripremio sebi uniformu, obuću i ordenje sa kojim će ga sahraniti.

Stepan Stepanović – Stepa je rođen 28 februara/11. marta 1856. godine od oca Ivana Stepanovića i majke Radojke u selu Kumodraž kod Beograda. Bio je treći sin, a četvrto dete po redu. Ime je dobio po svom dedi Stepanu, po kome je cela njegova porodica nazvana Stepanović.

Postoje dve teorije o poreklu njegove porodice.

Leskovačko poreklo?

Prva teorija glasi da su se Stepanovićevi preci, koji su se zvali Živanovići, doselili iz Bosne i Like, dok po drugoj teoriji, njegovi preci su se doselili iz okoline Leskovca i Pirota za vreme Velike seobe Srba.

Trogodišnju osnovnu školu je završio u Kumodražu. Gimnaziju je pohađao u Kapetan – Mišinim zdanju, u Beogradu. Septembra 1874. godine, kada je trebao da upiše šesti razred Gimnazije, Stepanović se upisao u XI klasu Artiljerijske škole, bez polaganja prijemnog ispita kao 14. u rangu. Prijemni nije polagao, jer svi učenici koji su završili 5 razreda u Gimnaziji su bili oslobođeni polaganja prijemnog ispita. Ova klasa je ukupno imala 29 pitomaca.

Septembra 1875. godine Stepa Stepanović, zajedno sa svim pitomcima dobija čin kaplara, a u maju 1876. godine dobija čin podnarednika. Juna 1876. , posle izbijanja Srpsko – turskog rata, cela XI klasa dobija narednički čin i upućuje se na front. Dva puta je bio ministar vojni. U tom periodu Srpska vojska je u organizacionom, stručnom, materijalnom i moralnom pogledu bila dobro pripremljena za predstojeće ratove. U Prvom balkanskom ratu (1912 – 1913) Stepa Stepanović je komandovao Drugom armijom.

U Drugom balkanskom ratu, armija pod Stepinom komandom je branila nišavsku zonu sa utvrđenimogorom u Pirotu. Kada je počeo Prvi svetski rat, kao zastupnik odsutnog načelnika Štaba Vrhovne komande Radomira Putnika, rukovodio je mobilizacijom i koncetracijom Srpske vojske.

Nakon Putnikovog povrtka u zemlju, preuzima dužnost komandanta Druge armije i sa njenim glavnim snagama izvodi marš – manevar preko Koceljeve i Tekeriša.

U noćnom napadu, na istočnim padinama Cera, porazio je 21. diviziju austrougarskog 8. korpusa čime je omogućio pobedu Srba u Cerskoj bici. Za tu savezničku pobedu nad Centralnim silama, 20. avgusta 1914. godine unapređen je u čin vojvode. 

Stepina armija je učestvaovala u bici na Drini i Kolubarskoj bici.

Stepa je imao značajnu ulogu u reorganizaciji Srpske vojske na Krfu i njenim prvim uspesima na frontu kod Gorničeva, na Kajmakčalanu i oko Bitolja. Najveći uspeh je vezan za proboj solunskog fronta i izbacivanje Bugarske iz rata. Vojnici Stepanovićeva druge armije su u jakom naletu probile neprijateljski utvrđeni front na Dobrom polju i Kozjaku i zajedno sa Prvom armijom i savezničkim snagama, bez predaha, gonile razbijene bugarske i nemačke trupe sve dok, 29. septembra 1918. godine nisu prinudile Bugarsku na kapitulaciju i otvorile put za konačno oslobođenje Srbije.

Ta vešto izvedena operacija i prva saveznička pobeda, koju je izvojevala srpska vojska u Cerskoj bici, uvrstile su ga u red najvećih vojskovođa Prvog svetskog rata i srpske ratne istorije. Stepan Stepanović je penzonisan 1920. godine. Po izlasku iz aktivne vojne službe Stepa je živeo u Čačku u kući svog tasta Veselina Milanovića, gde je najviše vremena provodio sa svojim unucima. Umro je 27. aprila 1929. godine u 10:30 časova pre podne u 73. godine života.

Glas o smrti vojvode Stepe je ožalostio čitavu zemlju. Žalost je bila iskrena i duboka. Na hiljade telegrama je stiglo u Čačak i Beograd. Sahrana je održana 29. aprila 1929. godine, a njoj su prisustvovali kralj Aleksandar I Karađorđević, članovi kraljevske vlade, oficiri kora, ratni drugovi, delegacije savezničkih zemalja, porodica, patrijarh srpski Dimitrije, vladika žički Jefrem sa sveštenstvom i nekoliko hiljada građana.

Milan Ž. Trajković
dipl. istoričar

Pratite juGmediu na društvenim mrežama Facebook, Instagram i Twitter!
Budite uvek u toku dešavanja!

Pre slanja komentara molimo Vas da pročitate sledeća pravila:
Mišljenja iznešena u komentarima su privatno mišljenje autora komentara i ne odražavaju stavove redakcije portala juGmedia. Komentari koji sadrže psovke, uvredljive, vulgarne, preteće, rasističke ili šovinističke poruke neće biti objavljeni. Molimo čitaoce portala juGmedia da se prilikom pisanja komentara pridržavaju pravopisnih pravila. Takođe je zabranjeno lažno predstavljanje, tj. ostavljanje lažnih podataka u poljima za slanje komentara. Komentari koji su napisani velikim slovima neće biti odobreni. Redakcija ima pravo da ne odobri komentare koji su uvredljivi, koji pozivaju na rasnu i etničku mržnju i ne doprinose normalnoj komunikaciji između čitalaca ovog portala.

vaš komentar