Prvi Međunarodni filmski festival Niš otvoren je sinoć na Letnjoj pozornici u Tvrđavi, uz ceremoniju koja je u mnogo čemu podsetila na tradicionalne Filmske susrete: gradonačelnik je predsednici glumačkog žirija Snežani Savić uručio ključeve grada, ona je otvorila festival, a usledio je i vatromet.

Sličnosti se tu ne završavaju.

Novi festival ustanovio je glumačku nagradu za životno delo „Danilo Bata Stojković“, Gran pri „Zlatni Naisus“, „Konstantinov pečat“ i „Zlatnu Helenu“, kao i nagrade za glavne, epizodne i mlade glumce i glumice.

Filmski susreti, međutim, imaju svoje tradicionalne nagrade – Gran pri „Naisa“ za najbolje glumačko ostvarenje, „Cara Konstantina“ za najbolju mušku i „Caricu Teodoru“ za najbolju žensku ulogu.

Njihova nagrada za životno delo nosi ime Pavla Vuisića, a o dobitniku odlučuje Udruženje filmskih glumaca Srbije. O nagradi „Danilo Bata Stojković“ na novom festivalu odlučivaće Umetničko veće festivala i Niški kulturni centar, njegov neposredni organizator.

Najvažnija razlika je, ipak, u koncepciji.

Filmski susreti su festival posvećen isključivo glumačkim ostvarenjima i po tome su jedinstveni u ovom delu Evrope. Novi Međunarodni filmski festival ima širi koncept – obuhvata i filmska dostignuća i glumačke uloge, uz domaću i međunarodnu selekciju. Filmski susreti nikada nisu imali internacionalni karakter.

Filmski susreti se ne održavaju drugu godinu zaredom zbog spora njihovih osnivača – Grada Niša i Udruženja filmskih glumaca Srbije.

Takmičarski program na Letnjoj pozornici otvoren je regionalnom premijerom filma „Čuvar ikone Svetog Đorđa“, u režiji Jelene Bajić Jočić.

Prošle godine UFGS je odbio da učestvuje u njihovoj organizaciji, ocenjujući da u vreme studentskih i građanskih protesta, pritisaka, hapšenja i nasilja festival ne treba da služi za „stvaranje privida normalnosti“. Gradonačelnik Niša Dragoslav Pavlović tu odluku nazvao je političkom manipulacijom, a Grad je potom organizovao „Susrete na Tvrđavi“, koji su imali slabu posećenost i glumaca i publike.

Ove godine podela je postala još vidljivija.

Grad Niš organizovao je prvi Međunarodni filmski festival, od 25. do 30. avgusta, dok Udruženje filmskih glumaca Srbije od 28. avgusta do 3. septembra organizuje Niški filmski festival.

Tako će Niš u nekoliko dana imati dve filmske manifestacije koje na različite načine polažu pravo na tradiciju Filmskih susreta.

Međunarodni festival organizuje gradska vlast, dok iza Niškog filmskog festivala stoji UFGS – udruženje glumaca koje je prošle godine odbilo da učestvuje na Filmskim susretima. Njihovu manifestaciju javno su podržali i studenti u blokadi, a logistički je pomaže niška opština Medijana.

Prema pravilniku Filmskih susreta, njihov osnivač je Skupština grada Niša „u saradnji sa Udruženjem filmskih glumaca Srbije“.

Upravo je ta formulacija danas u središtu spora – ko ima pravo da nastavi tradiciju festivala koji je stigao do 60. izdanja: Grad ili glumci.

Ili, možda, niko bez onog drugog.

Izvor:Danas