Miroslav Mladenović, rođen 1948. godine u planinskom zaseoku Predanča, u selu Dejan, u opštini Vlasotince, sačuvao je uspomene na detinjstvo koje danas deluje kao davna, zaboravljena istorija. Njegova priča nije samo lična ispovest, već svedočanstvo o životu siromašnih porodica sa juga Srbije, o gladi, pečalbi, kolonizaciji i nestajanju planinskih sela.

Kao dete siromašnih stočara i pečalbara, iz partizanske porodice, sa roditeljima je posle rata kolonizovan u selo Saraorce kod Velike Plane. Kao i mnogi drugi, i njegova porodica je u tom preseljenju tražila izlaz iz bede i nadu u lakši život. Međutim, umesto boljih uslova, sačekale su ih barake, težak rad na ciglani i život bez osnovne higijene. U takvim uslovima umrla mu je sestra Milica, pa se porodica vratila u rodni kraj, u planinu iz koje je prethodno otišla.

Po povratku, nastavljen je život u još većem siromaštvu. U jednoj sobi, pored ognjišta, uz ovce, koze, ragože i stalnu borbu za koru hleba, odrastalo se bez ičega što se danas smatra osnovnim uslovom za život. Miroslav piše da je kao beba ostao uz babu Julijanu, koja ga je nosila sa sobom i na pašu, među koze i ovce, dok su roditelji pokušavali da sastave život.

Jedna od najupečatljivijih uspomena iz njegovog detinjstva jeste smrt baba Julijane. Ostala mu je, kako navodi, slika dvokolice koju su vukle krave, drvenog sanduka i žena iz familije koje su, kukajući i naričući, ispratile babu na groblje Petkanin Rid. U selu tada gotovo da nije bilo muškaraca, jer su svi bili u pečalbi.

U gužvi na železničkoj stanici Leskovc zamalo je stradao kao dete, a, prema majčinoj priči, od sigurne smrti spasao ga je železničar koji ga je ugurao u vagon.

U porodici su, kako navodi, pričali da je glad bila tolika da su ga hranili planinskim krompirom, koji je bio hrana za sirotinju i način da se preživi. Takve slike gladi, nemaštine i detinjstva uz ognjište ostale su urezane za ceo život.

Ali iz takvog života nije ponikao samo čovek teške sudbine, već i čovek pamćenja.

Mladenović je kasnije završio škole, radio u prosveti, borio se za socijalnu pravdu i slobodu mišljenja, a onda počeo da zapisuje ono što je nestajalo pred njegovim očima – običaje, način života, radosti i tuge planinskih ljudi, pečalbu, vašare, glad, prve ljubavi i svakodnevicu jednog sveta kojeg više nema.

Danas, kako piše, tog planinskog sela gotovo više nema. Ostale su samo stare fotografije, knjige i sećanja na zelene livade, kosidbu, pesmu kosača, lazarice, vašare i planinske praznike koji su nekada okupljali ljude iz vlasotinačkog i crnotravskog kraja.

Danas taj zaboravljeni dom obnavlja njegov sin Saša, koji u svojim romanima piše o usamljenim prirodnim lepotama, o izvorima koji su nestali, o ludima koji su zaboravili.

Miroslav Mladenović Mirac, matematičar u penziji, etnolog, etnograf i pisac na dijalektu juga Srbije, danas upravo tim zapisima pokušava da sačuva od zaborava život u planini – težak, siromašan, ali stvaran i duboko urezan u pamćenje ljudi koji su ga živeli.